جدیدترین راه درمان نازایی
به گزارش بهنام مومنی://درمان ناباروری شامل روشهای دارویی، جراحی، IUI، IVF و میکرواینجکشن است که باتوجه به علت نازایی، در مردان یا زنان بهکار گرفته میشوند. در مردان معمولا تقویت اسپرم یا جراحی واریکوسل انجام میشود و در زنان تحریک تخمکگذاری یا لقاح آزمایشگاهی پیشنهاد میشود. برای شروع درمان، باید به متخصص زنان و زایمان یا اورولوژیست و در موارد پیشرفته به فوق تخصص ناباروری مراجعه کرد.
درمان ناباروری یکی از دغدغههای اساسی بسیاری از زوجهای جوان و میانسال است. این مورد یکی از استرسزاترین مشکلات زناشویی است که البته به لطف روشهای جدید باروری، تا حد زیادی قابلدرمان است، اما همیشه امکانپذیر نیست و بستگی به عوامل مختلفی دارد. ناباروری میتواند با دارو، جراحی، تلقیح درون رحمی اسپرم (IUI) یا فناوری کمک باروری درمان شود. در بیشتر موارد دارو و تلقیح درون رحمی اسپرم بهصورت همزمان استفاده میشوند. پزشکان درمانهای خاص برای ناباروری را بر اساس عواملی همچون عوامل مؤثر در ناباروری، طول مدت ناباروری، سن زن، اولویت درمانی زوجین پس از مشاوره در خصوص درصد موفقیت، خطرات و مزایای هر یک از گزینههای درمانی تجویز میکنند. در این مقاله به بررسی راههای درمان ناباروری میپردازیم.
انواع روش درمان نازایی در زنان و مردان
روشهای درمان نازایی به دو دسته دارویی و غیر دارویی تقسیم میشوند. داروها معمولا برای تنظیم تخمکگذاری، تنظیم هورمونها یا بهبود کیفیت تخمک و اسپرم تجویز میشوند. در کنار آن، روشهایی مانند تلقیح داخل رحمی (IUI)، لقاح آزمایشگاهی (IVF) و میکرواینجکشن (ICSI) وجود دارند که بسته به شرایط زوج، انتخاب میشوند. گاهی هم نیاز به جراحی یا درمان مشکلات هورمونی وجود دارد. در کنار این موارد، تغییرات در سبک زندگی مانند رژیم غذایی سالم، ورزش و ترک سیگار ممکن است به بهبود شانس بارداری کمک کند و معمولا پزشک توصیه میکند که قبل از شروع روشهای پیشرفته، این مورد بررسی شود.
دارو برای درمان نازایی و ناباروری
داروهای درمان ناباروری معمولا برای تحریک تخمکگذاری، تنظیم هورمونها یا بهبود اسپرم تجویز میشوند. کلومیفن سیترات یکی از پرکاربردترین داروها برای تحریک تخمکگذاری است. لتروزول هم اثر مشابهی دارد اما گاهی برای زنانی که به کلومیفن پاسخ نمیدهند، استفاده میشود. گونادوتروپینها داروهای تزریقی هستند که به تحریک مستقیم تخمدان کمک میکنند. در مردان نیز گاهی از داروهایی مانند HCG و FSH استفاده میشود. این داروها باید زیر نظر پزشک و با بررسی منظم هورمونها مصرف شوند:
- کلومیفن سیترات
- لتروزول
- گنادوتروپین یائسگی انسان
- هورمون محرکه فولیکولی یا FSH
- هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH)
- متفورمین
نقش اینوزیتول در درمان ناباروری زنان
اینوزیتول نوعی ترکیب شبهویتامینه است که در بدن بهطور طبیعی تولید میشود. در زنانی که مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) هستند، مصرف مکمل اینوزیتول میتواند به بهبود حساسیت به انسولین، تنظیم تخمکگذاری و کاهش سطح آندروژن کمک کند. مطالعات پزشکی نشان دادهاند که اینوزیتول ممکن است شانس بارداری را در این زنان افزایش دهد. البته قبل از مصرف، بهتر است با پزشک مشورت کنید زیرا مقدار مناسب و زمان مصرف اهمیت زیادی دارد.
درمان نازایی با IVF یا ای وی اف
فناوری کمک باروری (ART) شامل تمام درمانهای باروری است که طی آنها، تخمک یا جنین در خارج از بدن مدیریت میشود. بهطورکلی، پروسههای ART شامل موارد زیر هستند:
- برداشتن تخمک بالغ از تخمدان با استفاده از سوزن
- ترکیب تخمک و اسپرم در آزمایشگاه
- برگرداندن جنین به بدن زن یا اهدای آن به زنی دیگر.
نوع اصلی ART، لقاح آزمایشگاهی (IVF) است. ای وی اف(IVF) به معنای بارداری خارج از بدن، رایجترین نوع ART است. مراحل ای وی اف به اینصورت است که تخمک و اسپرم در آزمایشگاه ترکیب میشوند تا جنین را ایجاد کنند. بعد از حدود ۳ الی ۵ روز، جنین (یا جنینها) به رحم زن منتقل میشوند. جنین همچنین میتواند برای استفاده در آینده منجمد شود. هنگامی که یک یخ جنین منجمد شده آب میشود و به رحم زن منتقل میشود، به این پروسه انتقال جنین فریز شده (FET) گفته میشود.
تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم (ICSI) نوعی از IVF است که اغلب برای زوجهایی با ناباروری فاکتور مردانه استفاده میشود. با استفاده از ICSI، یک اسپرم به تخمک بالغ تزریق میشود. جایگزین ICSI، لقاح معمولی (conventional) است که تخمک به همراه تعداد بالایی اسپرم در پتری دیش قرار میگیرد و اسپرم بهتنهایی تخمک را بارور میکند.
انتقال زیگوت به لوله فالوپ (ZIFT) یا انتقال جنین به لولههای رحمی و انتقال گامت به لوله فالوپ (GIFT) از دیگر روشهای ART هستند. با استفاده از ZIFT، لقاح در آزمایشگاهی مشابه با IVF رخ میدهد. سپس جنین بسیار کوچک، بهجای رحم، به لولهی فالوپ منتقل میشود. GIFT شامل انتقال اسپرم و تخمک به درون لولهی فالوپ است و لقاح در بدن زن رخ میدهد.